De Vlaamse regering zoekt tot 500 miljoen euro extra om haar begroting in evenwicht te houden. Een beurt van de kaasschaaf zal niet meer volstaan, zei minister-president Kris Peeters (CD&V). Binnen enkele domeinen zal er ingrijpend gesneden moeten worden. Cultuur, dan maar?

De voorbije dagen is de cultuursector meermaals in verband gebracht met de nakende besparingen. Omdat de cultuurwereld dit jaar voor een nieuwe start staat en de tellers dan herijkt kunnen worden? In 2012 wordt beslist welke organisaties de komende jaren subsidies krijgen via het kunstendecreet.

Buiten enkele federale huizen (zoals De Munt en Bozar) en de 'grote instellingen' (onder andere De Singel, Vlaamse Opera, Ballet van Vlaanderen) valt het gros van de kunstorganisaties onder het kunstendecreet. Het omvat een breed palet disciplines: van architectuur en beeldende kunst tot theater en muziek.

Alle organisaties die subsidie willen krijgen, hebben inmiddels hun dossier ingediend. Eerder werd bekend dat er 274 aanvragen waren voor de volledige termijn van vier jaar. In december kwamen daar nog eens 82 aanvragen bij voor de periode van twee jaar. Deze kortere termijn laat een flexibeler werking toe en maakt het mogelijk dat nieuwe initiatieven in het systeem komen. Dat laatste lijkt te werken: 44 van de 82 aanvragers dienden voor het eerst een dossier in.

Alles samen zijn er 356 dossiers. Opgeteld is dat goed voor een vraag van 150 miljoen euro. Dat is iets minder dan de vorige subsidieronde, toen er 371 aanvragen waren voor 168 miljoen euro. Het signaal dat er uitstroom van oudere organisaties nodig is en dat de middelen krap zijn, heeft kennelijk gehoor gekregen. De tendens is dat vooral de grotere huizen hun meervraag beperkt hebben.

Het wordt een moeilijke oefening. Zoals de kaarten nu liggen, is er 87 miljoen euro 'theoretisch beschikbaar', of 58 procent van het aangevraagde bedrag. Het cijfer is gebaseerd op het huidige subsidiepeil, verminderd met een pakket dat minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) wil voorbestemmen voor losse projecten.

Bezorgd en begaan

Is cultuur een van de domeinen waar ingrijpend gesaneerd zal worden? Minister-president Kris Peeters: 'Cultuur is een belangrijke sector in Vlaanderen. Hij heeft mee zijn aandeel gedaan in de vorige besparingen. Ik ben bezorgd en begaan met cultuur. Wat mij betreft zijn bijkomende besparingen allesbehalve evident. We moeten kijken hoe we deze sector dynamiek kunnen geven, zoals we onlangs gedaan hebben met de cultuurindustrie. Sterk besparen op cultuur zou een verarming zijn voor Vlaanderen.'

Tijdens de begrotingsdebatten in het Vlaams Parlement liet Peeters zich al uit over cultuur. 'Ik ontken formeel dat cultuur de dupe zal zijn. Op dit moment, en wat mij betreft ook in februari of april, is het absoluut niet zo dat we uitsluitend cultuur zullen viseren.'

Had minister van Cultuur Joke Schauvliege al perspectief op de toekomst? Schauvliege: 'We mogen niet de fout maken die Nederland, Groot-Brittannië en Spanje hebben gemaakt door zwaar te besparen op cultuur. Daar zou ik me niet kunnen in vinden. Cultuur is nodig om een duurzame toekomst te verzekeren. En wie toch voor de harde cijfers kiest: snijden in cultuur zal enorm veel jobs doen sneuvelen.'

De vraag is of er in het domein van de cultuur überhaupt zoveel te snijden valt. De 0,45 miljard euro van cultuur vertegenwoordigt 1,8 procent op de totale begroting van de Vlaamse regering (24,4 miljard).